Maj 2019 – Polskie ślady w Londynie

Introduction, czyli wstęp.

Związki Polski z Anglią zaczynają się w roku 1016, kiedy to duński król Knut Wielki, wnuk naszego Mieszka I, zajmuje Londyn i koronuje się na króla Anglii. Do Londynu przybywa wkrótce w roli doradcy jego matka Świętosława – królowa Szwecji, Danii i Norwegii; rodzona siostra Bolesława Chrobrego. Pierwotny Pałac Westminsterski wybudował właśnie Knut, chociaż po tamtym pozostało tylko jedno skrzydło, te przy którym stoi obecnie Cromwell.

Trzy pomniki i jeden posąg.

Pomnik Polskich Sił Powietrznych – najstarszy londyński pomnik polskiego pochodzenia znajduje się w Northolt na zachodnich przedmieściach Londynu. Poświęcony jest on pamięci polskich lotników walczących pod niebem Anglii z niemieckim najeźdźcą. Dwa tysiące z nich zapłaciło najwyższą cenę. Pomnik ten został odsłonięty w roku 1948 w pobliżu lotniska Northolt, lotniska na którym w okresie Bitwy o Anglię stacjonował nasz 303 dywizjon. Ze swoimi 126 zestrzeleniami niemieckich samolotów był on najskuteczniejszą jednostką myśliwską w trakcie Bitwy o Anglię. W sumie w okresie II wojny światowej w Wielkiej Brytanii utworzono 15 polskich dywizjonów. Wszystkie są wymienione na pomniku, a tablice wokół pomnika zawierają 2000 nazwisk.

Pomnik Katyński – kolejny pomnik znajduje się na Cmentarzu Gunnersbury zlokalizowanym również w zachodniej części Londynu (dojazd linią metra District do stacji Gunnersbury). Pomnik upamiętnia 14500 polskich jeńców wojennych z obozów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie zamordowanych przez sowieckich oprawców w roku 1940. Pomimo protestów władz sowieckich został on odsłonięty w roku 1976. Sprzeciw sowieckiej ambasady budziła data 1940, bo według sowieckiej narracji zbrodnia ta został dokonana przez Niemców w roku 1941. Dopiero w roku 1990 sowiecki przywódca przyznał się do odpowiedzialności ZSRS. W roku 1992 ujawniony został sowiecki rozkaz wymordowania 22 tys. polskiej inteligencji, w tym ponad 10 tys. oficerów.

Pomnik gen. Władysława Sikorskiego – kolejny pomnik przedstawia Premiera RP i Naczelnego Wodza PSZ w latach 1940 -1943. Znajduje się on w pobliżu Ambasady Polski na Portland Place w Marylebone. Został odsłonięty w roku 2000. Zastanawiam się, gdzie znajdowałaby się polska granica wschodnia, gdyby generał nie zginął w Gibraltarze i co w Gibraltarze w dniu katastrofy robił Kim Philby.

Posąg Świętego Maksymiliana Kolbego – znajduje się nad głównym wejściem do Opactwa Westminsterskiego wśród dziesięciu posągów dziesięciu męczenników XX wieku (ten pierwszy z lewej). Ten polski franciszkanin, więzień niemieckiego obozu koncentracyjnego w Auschwitz, oddał w tym obozie życie za bliźniego. Kolbe w młodości miał wizję Matki Bożej, która proponowała mu dwie korony – białą i czerwoną. Pierwsza symbolizowała czystość, a druga męczeństwo. Matka Boża zapytała, którą wybiera. Wybrał obie. Czystość realizował jako zakonnik. Męczeńską śmierć poniósł w obozie koncentracyjnym.

Pomnik Bitwy o Anglię – nad brzegiem Tamizy pomiędzy Mostem Westminsterskim a kolejowym Mostem Hungerforda usytuowany jest pomnik Bitwy o Anglię. Pomnik ten poświęcony jest uczestnikom tej bitwy. Został odsłonięty w roku 2005. Na tablica wyryto nazwiska wszystkich uczestników bitwy, w tym 145 polskich pilotów myśliwskich.

W tłumaczeniu: Nigdy na polach bitew tak liczni nie zawdzięczali tak wiele, tak nielicznym.
Wśród godeł dywizjonów i dwa polskie 302 i 303.
145 nazwisk polskich polotów myśliwskich, uczestników Bitwy o Anglię.

Sześć tablic, w tym cztery Blue Plaque.

W Londynie znajduje się ponad 300 niebieskich tablic informacyjnych (Blue Plaque), które upamiętniają związki pomiędzy danym budynkiem, a sławną osobą. Cztery z tych 300 tablic dotyczy trzech Polaków, i tak po kolei.

Pierwsza znajduje się na budynku przy 17 Gillingham Street (w pobliżu Dworca Victorii) i dotyczy Józefa Konrada Korzeniowskiego (dla Anglików Josepha Conrada). Józef mieszka w małym mieszkaniu w tej lokalizacji w latach 1891-1896.

Druga została wmurowana w ścianę wilii przy 99 Eaton Place i dotyczy Fryderyka Szopena, ponieważ 24 czerwca 1848 roku w tej właśnie lokalizacji odbył się pierwszy londyński koncert Fryderyka.

Trzecia znajduje się na kamienicy przy 8 Lennox Gardens i związana jest z hrabią Edwardem Raczyńskim. Hrabia w latach 1934-1945 był Ambasadorem Polski w Wielkiej Brytanii, a w latach 1979-1986 Prezydentem RP na uchodźstwie.

Czwarta i ostatnia, a druga poświęcona Fryderykowi Szopenowi zlokalizowana jest w pobliżu Pałacu Buckingham przy 4 St James’s Place, gdzie Szopen dał swój ostatni koncert w Londynie.

Po niebieskich czas na tablice normalne. Pierwsza z nich zlokalizowana jest na budynku przy 43 Eaton Place, gdzie w latach 1940-1990 mieściła się siedziba Prezydenta RP, dlatego obiekt ten nazywał się „Zamkiem”.

W Hotelu „Rubens” przy 39 Buckingham Palace Road w latach 1940 -1943 urzędował gen. Władysław Sikorski pełniąc funkcję Premiera RP i Naczelnego Wodza PSZ.

Dwa instytuty i kościół

Instytut Polski i Muzeum generała Sikorskiego –znajduje się w budynku przy 20 Princes Gate w Knightsbridge. W kilku obszernych salach prezentowane są pamiątki po Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, choć nie tylko.

Kapral Wojtek
Miejsce pracy gen. Sikorskiego
Miejsce pracy gen. Andersa
Flaga która zawisła na gruzach klasztoru Monte Cassino
Sztandary polskich jednostek.

Instytut Marszałka Piłsudskiego – znajduje się w Hammersmith przy 238 King Street na drugim piętrze POSK (Polskiego Ośrodka Społeczno Kulturalnego). W instytucie do roku 1990 przechowywane były pamiątki po Marszałku Józefie Piłsudskim. Obecnie skromne zbiory mieszczą się w jednej sali.

Budynek POSK
To popiersie Marszałka przed wojną znajdowało się w Polskiej Ambasadzie w Sztokholmie.
Szary strzelca strój.
Pani przewodniczka twierdziła, że jest to oryginał.

Kościół Polski Świętego Andrzeja Boboli – położony jest w Shepherd’s Bush przy 1 Leysfield Road. W kościele ponad 100 tablic pamiątkowych poświęconych m.in. Piłsudskiemu, Sikorskiemu, Andersowi, Rozwadowskiemu, Kaczorowskiemu.

W ołtarzu głównym po obu stronach Chrystusa: Święty Andrzej Bobola – patron świątyni i Święty Maksymilian Kolbe.

Byłem w Londynie tylko 5 dni i nie starczyło mi czasu, aby odwiedzić Muzeum RAF, a tam podobno znajduje się Spitfire z polskiego dywizjonu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *